دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکردعلوم درمانگاهی دامپزشکی ایران2423-362520120260823A Review of the Applications of Computer-Assisted Sperm Analysis (CASA) in Male Dogsمروری برکاربرد سیستم آنالیز رایانه‌ای اسپرم (CASA) در سگ نر32111680110.22034/ijvcs.2026.15191.1112FAمحمد سروشانتظاریدانش آموخته دکترای عمومی دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانپژمانمیرشکرائیعلوم درمانگاهی - بهداشت و پیشگیری بیماری های دامی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ،خراسان رضوی، ایرانوحیدحامدیان اصلدانشجوی دکترای تخصصی فیزیولوژی دامپزشکی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20260728Accurate evaluation of male canine fertility is essential for determining breeding soundness, selecting stud dogs, diagnosing reproductive disorders, and planning artificial insemination. Despite its simplicity and widespread use, microscopic evaluation of sperm motility is subject to technician subjectivity, microscope optical quality, and sample-handling conditions, offering limited capacity to quantitatively describe the velocity and trajectory patterns of individual spermatozoa.<br>Computer-Assisted Sperm Analysis (CASA) systems identify sperm heads across sequential video frames and reconstruct their tracks, providing quantitative measurements of parameters such as total and progressive motility, VCL, VSL, VAP, LIN, STR, ALH, and BCF.<br>This review examines the operational principles of CASA, the technical and biological variables affecting its output, its clinical and research applications, and its prognostic value in canine fertility assessment. Evidence indicates that, following species-specific validation and rigorous standardization of variables—including temperature, extender formulation, sperm concentration, counting chamber design and depth, and frame capture rate—CASA serves as a rapid, objective, and reproducible tool for the quantitative analysis of sperm kinetics.<br>CASA is extensively applied in comparing semen extenders, monitoring chilling and cryopreservation protocols, analyzing sperm kinematic subpopulations, evaluating epididymal spermatozoa, assessing nutritional interventions and toxicological effects, and integrating sperm kinetic data with testicular imaging. However, although specific CASA parameters differ between fertile and subfertile stud dogs, the system does not directly measure fertilizing capacity. Consequently, CASA-derived kinematic metrics must be interpreted in conjunction with a complete breeding history, genital tract examination, total motile sperm count, sperm morphology, membrane and acrosome integrity, and sperm DNA integrity.ارزیابی دقیق باروری سگ نر برای تعیین صلاحیت تولیدمثلی، انتخاب حیوان مولد، تشخیص اختلالات باروری، برنامه‌ریزی تلقیح مصنوعی اهمیت اساسی دارد. ارزیابی میکروسکوپیک تحرک اسپرم، باوجود سادگی و کاربرد گسترده، تحت‌تأثیر تجربه ارزیاب، کیفیت میکروسکوپ و شرایط نمونه قرار می‌گیرد و توان محدودی در توصیف کمی سرعت و الگوی مسیر حرکتی هر اسپرم دارد. سیستم آنالیز رایانه‌ای اسپرم (CASA) با شناسایی سر اسپرم در فریم‌های متوالی و بازسازی مسیر حرکت آن، پارامترهایی مانند تحرک کل و پیشرونده، سرعت مسیر منحنی، سرعت خط مستقیم، سرعت مسیر میانگین، خطی‌بودن، مستقیم بودن، دامنه جابه‌جایی جانبی سر اسپرم و فرکانس تقاطع ضربان را به‌صورت کمی گزارش می‌کند. هدف از این مطالعه مروری، بررسی اصول عملکرد CASA، عوامل فنی و زیستی مؤثر بر نتایج، کاربردهای بالینی و پژوهشی و ارزش این سامانه در ارزیابی باروری سگ نر است. شواهد نشان می‌دهد که CASA، پس از اعتبارسنجی اختصاصی برای هر گونه و استانداردسازی عواملی مانند دما، نوع رقیق‌کننده، غلظت نمونه، نوع و عمق محفظه شمارش و نرخ فریم، ابزاری سریع، عینی و تکرارپذیر برای ارزیابی کمی حرکت اسپرم است. CASA در مقایسه رقیق‌کننده‌ها، پایش فرایند‌های سردسازی و انجماد، تحلیل زیر جمعیت‌‌های حرکتی اسپرم، ارزیابی اسپرم اپیدیدیمی، بررسی مداخلات تغذیه‌ای، مطالعات سم‌شناسی و تلفیق داده‌های اسپرم با تصویربرداری بیضه کاربرد دارد. باوجود مشاهده تفاوت در برخی پارامترهای CASA میان سگ‌های بارور و نابارور، این سامانه باروری را به طور مستقیم اندازه‌گیری نمی‌کند؛ بنابراین، نتایج آن باید در کنار تاریخچه تولیدمثلی، معاینه دستگاه تناسلی، تعداد اسپرم متحرک، مورفولوژی اسپرم، سلامت غشا و آکروزوم، یکپارچگی DNA اسپرم تفسیر شودhttps://ijvcs.sku.ac.ir/article_116801_17c11db333068c959a20568f2ff92e2c.pdfدانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکردعلوم درمانگاهی دامپزشکی ایران2423-362520120260823Investigation of Histopathological Changes and Immune Response of Specific Pathogen-Free (SPF) Chickens after Vaccination with Infectious Bronchitis Vaccines of Genotypes GI-1, GI-13 and GI-23بررسی تغییرات هیستوپاتولوژیک و پاسخ ایمنی جوجه‌های عاری از عوامل بیماریزای خاص (SPF) پس از واکسیناسیون با واکسنهای برونشیت عفونی ژنوتیپ‌های GI-1,GI-13و GI-23213311680810.22034/ijvcs.2026.15000.1098FAنجمهمعتمدبخش تحقیق و تولید واکسنهای طیور، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج ، ایرانمحمداسلام پناهمحقق بخش پاتولوژی و اپیدمیولوژی دام، موسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی رازی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایرانJournal Article20260519Infectious bronchitis is controlled by widespread vaccination with live or inactivated vaccines, but despite numerous studies on their safety for chicks, these vaccines may cause complications such as respiratory problems in the field. The aim of this study was to evaluate the pathology and immune response induced by the vaccine with the current vaccination regimen at one day of age in specific pathogen-free (SPF) chicks. Four groups of 20 SPF chicks were vaccinated intranasally on the first day after hatching with two vaccines from two serotypes, Massachusetts and 793/B, and one group of Massachusetts with variant 2 from different vaccine companies as a bivalent vaccine. Respiratory ciliary activity, antibody response, and pathological changes in tracheal, kidney, and lung tissues were evaluated on days 5 and 8 after vaccination. Antibody response increased significantly in all treatment groups after vaccination, but the highest titer was in the H120 + variant 2 vaccine group. Pathological lesions ranging from hyperemia, degeneration to detachment of epithelial cells and then mucosal hyperplasia were evident in all groups in the trachea, lungs and kidneys. It can be concluded that the bronchitis vaccine, in addition to stimulating immunity and protection, produces lesions that are consistent with the affinity of the virus strain to the target tissue, and this should be taken into account by poultry farmers and farm veterinarians when injecting the vaccine and the occurrence of secondary bacterial infections or deaths should be prevented with supportive or preventive treatments.بیماری برونشیت عفونی با واکسنهای زنده یا غیرفعال کنترل می شود اما آیا این واکسنها با وجود بررسیهای متعدد در خصوص ایمن بودن برای جوجه عوارضی مانند مشکلات تنفسی ممکن است در فیلد ایجاد نمایند. هدف از این مطالعه ارزیابی آسیب شناسی و پاسخ ایمنی ناشی از واکسن با رژیم واکسیناسیون رایج در یک روزگی در جوجه های عاری از عوامل بیماریزای خاص(SPF) بود. 4 گروه 20 تایی جوجه SPF در روز اول پس از تفریخ به روش بینی-چشمی با دو واکسن از دو سروتیپ ماساچوست و 793/B و نیز یک گروه ماساچوست با واریانت2 محصول شرکتهای مختلف واکسن به صورت دی والان واکسینه شدند. گروه کنترل تنها همین مقدار سرم فیزیولوژی دریافت نمود.فعالیت مژکهای تنفسی، پاسخ پادتنی و تغییرات آسیب شناسی بافتهای نای و کلیه و ریه در روزهای 5 و 8 پس از واکسیناسیون مورد ارزیابی قرار گرفت. پاسخ پادتنی در همه گروههای تیمار پس از واکسیناسیون افزایش مشهود داشت اما بیشترین تیتر در گروه واکسن H120 + واریانت2 بود. ضایعات آسیب شناسی از پرخونی، دژنراسیون تا کنده شدن سلولهای اپی تلیال و سپس هایپرپلازی مخاط در همه گروهها در نای، ریه و کلیه مشهود بود. از نتایج این مطالعه می توان نتیجه گرفت واکسن برونشیت علاوه بر تحریک ایمنی ضایعاتی ایجاد می کند که با تمایل سویه ویروس به بافت هدف هماهنگ بوده و این امر باید مورد توجه مرغداران و دامپزشک مزرعه هنگام تزریق واکسن قرار گرفته و با درمانهای حمایتی یا پیشگیرانه از بروز عفونتهای ثانویه باکتریایی یا تلفات جلوگیری به عمل آید.https://ijvcs.sku.ac.ir/article_116808_b9fa78c09f021323f559061befbb61a3.pdfدانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکردعلوم درمانگاهی دامپزشکی ایران2423-362520120260823The effect of gamithromycin and gentamicin on some vitamins and serum parameters in cases of clinical and sub-clinical paratuberculosis in dairy cattleبررسی اثر گامیترومایسین و جنتامایسین بر برخی ویتامین‌ها و شاخص‌های سرمی در موارد تحت‌درمانگاهی و درمانگاهی پاراتوبرکولوز گاوهای شیری354511680310.22034/ijvcs.2026.15046.1103FAامینامینیگروه علوم درمانگاهی دانشکده شهرکردعبدالناصرمحبیگروه علوم درمانگاهی دانشکده دامپزشکی د انشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانمحمدرضااصلانیگروه علوم درمانگاهیافشینجعفری دهکردیگروه علوم درمانگاهی دانشکده دامپزشکی د انشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانJournal Article20260516Paratubeculosis is a chronic and progressive enteritis in ruminants caused by Mycobacterium avium subspecies paratuberculosis (MAP), results to economic losses including reduce milk production, weight loss, culling and mortality. Currently, there is no definitive treatment for paratuberculosis in cattle, though several therapeutic agents have been used with limited and controversial results. In this study, 40 MAP antibody-positive dairy cattle were selected, comprising 20 clinical and 20 subclinical cases. The cattle were divided into four groups, with each group containing 10 animals. The groups were treated with either gentamicin or gamithromycin for a duration of 56 days. Blood samples were collected weekly and the serum was used for measurement of MAP antibody titre, vitamin B12, vitamin D, total protein, albumin, creatinine and BUN. A significant elevation of serum vitamin B12 and reduction of MAP antibody titre were observed in clinical and subclinical cases of paratuberculosis treated by gentamicine. Negative correlation was also observed between serum vitamin B12 and vitamin D with MAP antibody titre. No significant chamges were observed in renal biomarker in bowth groups during study. The study suggests that gentamicin may provide some therapeutic benefit in treating paratuberculosis in dairy cattle by elevating vitamin B12 levels and reducing MAP antibody titres. The observed negative correlation between vitamin levels and MAP antibody titre could indicate a potential mechanism of action worth further explorationپاراتوبرکولوز یک بیماری مزمن و پیشرونده روده‌ای در نشخوارکنندگان است که توسط Mycobacterium avium زیرگونه paratuberculosis (MAP) ایجاد می‌شود و با کاهش تولید شیر، مرگ‌ومیر، حذف زودهنگام دام‌ها و خسارات اقتصادی گسترده همراه است . در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و تلاش‌های درمانی با آنتی‌بیوتیک‌ها نتایج محدود و متناقضی به همراه داشته است. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثر تجویز گامیترومایسین و جنتامایسین بر تیتر آنتی‌بادی، و سطوح سرمی برخی ویتامین‌ها و پارامترهای بیوشیمیایی در موارد درمانگاهی و تحت‌درمانگاهی پاراتوبرکولوز در گاوهای شیری است . این مطالعه بر روی ۴۰ رأس گاو شیری مثبت الایزا (۲۰ رأس درمانگاهی و ۲۰ رأس تحت‌درمانگاهی) که به 4 گروه 10 راسی تقسیم شدند انجام شد. به صورت هفتگی و به مدت 8 هفته این دام های تحت درمان آنتی بیوتیک های ذکر شده قرار گرفتند. در طی درمان کاهش تیتر آنتی بادی و افزابش سطح سرمی ویتامین B12 در گروه جنتامایسن به ویژه در گروه درمانگاهی معنی دار بود. بین سطح سرمی ویتامین B12 و ویتامین D با سطح سمی آنتی بادی MAP همبستگی منفی مشاهده شده. همچنین در طی این مدت تغییر بیومارکرهای کلیوی قابل توجه نبود. بر اساس این مطالعه جنامایسین اثر درمانی بیشتری نسبت به گامیترومایسین روی پاراتوبرکولوز درمانگاهی و تحت درمانگاهی گاوهای شیری نشان می دهد.https://ijvcs.sku.ac.ir/article_116803_7610cf460b59f3403d6d78d0d5fe83bb.pdfدانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکردعلوم درمانگاهی دامپزشکی ایران2423-362520120260823Seasonal comparison of histomorphology and intestinal IGF-1 gene transcription rate changes in Shahrekord dairy cowsمقایسه فصلی هیستومورفولوژی و تغییرات میزان رونویسی ژن IGF-1 روده گاوهای منطقه شهرکرد475511680410.22034/ijvcs.2026.15032.1101FAغلامعلیکجوریدانشگاه شهرکرد0000-0002-1233-5487محمدشادخواستگروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.حسینحسن پورگروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانبهنازکریمی بابااحمدیگروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانزینبفتحی هفشجانیدانش آموخته‌ی دکترای عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانJournal Article20260512Insulin-like growth factor 1 (IGF-1) and growth hormone (GH), exerts stimulatory effects on cartilage and bone proliferation; however, limited information exists regarding the role of IGF-1 in small intestinal villus growth during cold and warm seasons. Accordingly, the present study was conducted on slaughtered dairy cows to determine the seasonal variations of serum zinc and magnesium levels, IGF-1 gene transcription rate and seasonal variations in small intestine crypt and villus size. To these reasons, blood and intestinal (duodenal) tissue samples were collected from 30 slaughtered cattle (aged over three years) during the winter and summer seasons. Serum zinc and magnesium concentrations were measured using commercial kits, and RT-PCR was employed to determine the intestinal IGF-1 gene transcription rate. Histomorphometric measurements were also evaluated using Image Tools III software. The results indicated that the IGF-1 gene transcription rate and villus size in winter were 1.82 and 1.2 times those observed in summer, respectively. Conversely, magnesium concentration was significantly higher in summer than in winter (P<0.05), whereas no statistically significant difference was observed in serum zinc levels. These findings indicated a positive correlation between intestinal IGF-1 gene transcription rate and the growth rate of intestinal villi. Consequently, seasonal variation in intestinal IGF-1 gene transcription rate has been reported here for the first time. Furthermore, the occurrence of hypomagnesemia in winter should be considered a risk factor predisposing cattle to subclinical and clinical hypocalcemia.فاکتور رشد شبه انسولین 1 (IGF-1) همراه هورمون رشد (GH) اثرات تحریکی بر تکثیر غضروف و استخوان دارند، اما اطلاعات کمی در مورد نقش IGF-1 در رشد پرزهای روده کوچک طی فصول سرد و گرم سال وجود دارد. بر این اساس مطالعه حاضر جهت تعیین تغییرات فصلی میزان نسخهبرداری از ژن IGF-1، تفاوت رشد فصلی کریپتها و پرزهای روده کوچک و سطوح سرمی روی و منیزیم انجام شد. بدین منظور از 30 رأس گاو ذبح شده بیشتر از 3 سال سن، طی فصول زمستان و تابستان نمونه خون و بافت روده (دوازدهه) گرفته شد. غلظت روی و منیزیم سرم با استفاده از کیت تجاری و برای تعیین میزان نسخهبرداری از ژن IGF-1 روده از روش RT-PCR استفاده شد. اندازه‌گیری‌های هیستومورفولوژیک نیز با استفاده از نرم‌افزار Image tools III مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، نرخ رونویسی ژن IGF-I و اندازه پرزها در فصل زمستان به ترتیب 82/1 و 2/1 برابر تابستان بود (05/0P<). برعکس، غلظت منیزیم در تابستان به طور قابل توجهی بیشتر از زمستان بود (05/0P<). در حالی که از نظر آماری، تفاوت معنی داری در سطح سرمی روی مشاهده نشد (05/0P>). یافتهها نشان دهنده وجود همبستگی مثبت میان میزان رونویسی ژن IGF-1 و نرخ رشد پرزهای روده بود (0341/0 P= و 852/0+ r=). در نتیجه، تغییر فصلی در میزان رونویسی ژن IGF-1 برای اولین بار در روده کوچک گزارش شد. همچنین، وجود هیپومنیزیمی در زمستان را میتوان به عنوان یک عامل خطر برای مستعد ساختن گاو به هیپوکلسمی تحت بالینی و بالینی در نظر گرفت.https://ijvcs.sku.ac.ir/article_116804_fc1c0e14eb70979caa9294b586fe6099.pdfدانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکردعلوم درمانگاهی دامپزشکی ایران2423-362520120260823Investigating the Antibiotic Resistance of Escherichia coli Isolated from Poultry Infected with Colibacillosis in Broiler Farms of Chaharmahal and Bakhtiari Provinceتعیین میزان مقاومت آنتی‌بیوتیکی ایزوله‌های اشریشیا کلی جدا شده از طیور درگیر بیماری کلی‌باسیلوز در مرغداری‌های گوشتی استان چهارمحال و بختیاری576711680210.22034/ijvcs.2026.15029.1099FAسید ستارتوحیدی فرگروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانسید محمدضیاییگروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.عبدالکریمزمانی مقدمگروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپرشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.0000-0002-4061-4942سید رضاابطحیگروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.کاظمنوروزیدانشجوی دکتری تخصصی رشته فناوری تولیدمثل در دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران0000-0001-6428-4397Journal Article20260530The causative agent of colibacillosis is Escherichia coli, transmitted through water, manure, contaminated air, contaminated breeding equipment, or from the mother to the egg, and finally to the chick. Over the last three decades, several cases of resistance to florfenicol and quinolones have been reported in humans and livestock. One of the reasons for the emergence of resistance in humans is the widespread use of these drugs in poultry farming.<br>This study aims to investigate antibiotic resistance levels in Escherichia coli isolates from poultry farms in Chaharmahal and Bakhtiari province. In this research, 204 samples from broiler farms that visited the clinic of Shahrekord University Veterinary School between 2019 and 2024 were examined and subjected to antibiogram testing.<br>According to the obtained results, resistance was observed as follows: oxacillin 100.00%, erythromycin 97.06%, oxytetracycline 91.18%, trimethoprim-sulfamethoxazole 86.76%, flumequine 80.88%, difloxacin 79.90%, danofloxacin 77.94%, ampicillin 75.98%, enrofloxacin 72.06%, ciprofloxacin 68.14%, florfenicol 61.28%, lincospectin 40.69%, and fosfomycin 27.95%.<br>Based on these findings, Fosfomycin, Lincospectin, and Florfenicol are antibiotics with the least resistance compared to others. Our results indicate a concerning level of antibiotic resistance in colibacillosis infection; This poses a serious risk to both the poultry industry in the country and public health.عامل ایجاد کلی‌باسیلوز، اشریشیا کلی است که از طریق آب، دان، هوای آلوده، وسایل پرورشی آلوده و یا از مادر به تخم‌مرغ و نهایتاً جوجه منتقل می‌شود. ﺩﺭ ﺳﻪ ﺩﻫﻪ اخیر، ﻣﻮﺍﺭﺩ ﻣﺘﻌﺪﺩی ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺑﻪ ﻓﻠﻮﺭﻓﻨﻴﻜﻞ و ﻛﻴﻨﻮﻟﻮﻥها ﺩﺭ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻭ ﺩﺍﻡ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺩﻻﻳﻞ ﺑﺮﻭﺯ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺩﺭ ﺍﻧﺴﺎﻥ، ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺭﻭﻫﺎ ﺩﺭ ﭘﺮﻭﺭش ﻃﻴﻮﺭ ﺫﻛﺮ گردیده است. هدف ما در مطالعه حاضر، بررسی میزان مقاومت آنتی‌بیوتیکی جدایه‌های اشریشیا کلی جدا شده از فارم‌های گوشتی در استان چهارمحال و بختیاری است. در این تحقیق، 204 نمونه از گله‌های درگیر با کلی‌باسیلوز که حداقل 24 ساعت قبل آنتی‌بیوتیک مصرف نکرده بودند و در سال‌های بین 1398-1403 به کلینیک دانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکرد مراجعه کردند، مورد بررسی و آزمون آنتی‌بیوگرام قرار گرفتند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، مقاومت 100 درصدی به اگزاسیلین، 06/97% مقاومت به اریترومایسین، 18/91% مقاومت به اکسی‌تتراسایکلین، 76/86% مقاومت به سولتریم، 88/80% مقاومت به فلومکوئین، 90/79% مقاومت به دای‌فلوکساسین، 94/77% مقاومت به دانوفلوکساسین، 98/75% مقاومت به آمپی‌سیلین، 06/72% مقاومت به انروفلوکساسین، 14/68% مقاومت به سیپروفلوکساسین، 28/61% مقاومت به فلورفنیکل، 69/40% مقاومت به لینکواسپکتین و 95/27% مقاومت به فسفومایسین مشاهده شد. بر این اساس، فسفومایسین، لینکواسپکتین و فلورفنیکل، به ترتیب، آنتی‌بیوتیک‌هایی هستند که دارای کمترین مقاومت در مقایسه با سایر آنتی‌بیوتیک‌ها بوده است. یافته‌های مطالعه حاضر حاکی از فراوانی میزان مقاومت آنتی‌بیوتیکی در گله‌های مبتلا به کلی‌باسیلوز است که این امر، خطری جدی برای صنعت طیور کشور و بهداشت عمومی محسوب می‌شود.https://ijvcs.sku.ac.ir/article_116802_b51ccbfe7a835992dc04cdd3541c99e1.pdfدانشکده دامپزشکی دانشگاه شهرکردعلوم درمانگاهی دامپزشکی ایران2423-362520120260823A retrospective study of the prevalence of pulmonary patterns in small animals referred to Shahrekord City: a report based on expert interpretation and artificial intelligenceمطالعه گذشته‌نگر شیوع الگوهای ریوی در حیوانات کوچک ارجاعی در شهرستان شهرکرد؛ گزارش مبتنی بر تفسیر متخصص و هوش مصنوعی697911680710.22034/ijvcs.2026.14934.1093FAفاطمهنصیری دشتکیدانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانموسیجاودانیدانشیار گروه جراحی و رادیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران0000-0003-0975-2295امینمحمدیدانش آموخته دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایرانمحمدجوادکوهیان افضلدانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانJournal Article20260217Chest radiography, as a non-invasive method, is the basis for the assessment of lung injuries and the diagnosis of respiratory diseases in veterinary medicine. Analysis and interpretation of pulmonary patterns are the basis for the diagnosis of chest diseases and enable veterinarians to differentiate different types of respiratory disorders and implement appropriate therapeutic interventions. According to the classification of Thrall et al., pulmonary patterns are divided into bronchial, alveolar, interstitial, vascular, and mixed. In this study, chest radiographs of small animals referred to a small animal clinic in Shahrekord city over one year (April to the end of March 2024) were used. Of the 112 referred animals, 78 cases (69.64%) showed pulmonary involvement on chest radiographs. The common pattern was the normal pattern, with a prevalence of 59.72% in dogs and 45% in cats. The Chi-square test results showed a significant difference in the frequency of pulmonary patterns between dogs and cats (P = 0.032). Also, the comparison of the results of expert interpretation and artificial intelligence in both species showed a statistically significant difference (dogs: P = 0.018, cats: P = 0.041). Comparing the results from radiologist interpretation and AI interpretation highlights the role of AI as an auxiliary tool, not a replacement.رادیوگرافی قفسه سینه به عنوان یک روش غیرتهاجمی، اساس ارزیابی آسیب‌های ریوی و تشخیص بیماری‌های تنفسی در دامپزشکی است. تحلیل و تفسیر الگوهای ریوی، پایه و اساس تشخیص بیماری‌های قفسه سینه محسوب می‌شود و دامپزشکان را قادر می‌سازد تا انواع مختلف اختلالات تنفسی را از هم تفکیک کرده و مداخلات درمانی مناسب را اجرا نمایند. طبق طبقه‌بندی ترال و همکاران، الگوهای ریوی به برونشیال، آلوئولار، بینابینی، عروقی و مخلوط تقسیم می‌شوند. در این مطالعه از رادیوگراف‌های تهیه شده از قفسه سینه حیوانات کوچک ارجاع داده شده به یک مرکز درمانی مرجع حیوانات کوچک در شهرستان شهرکرد در بازه زمانی یکساله (فروردین تا پایان اسفندماه ۱۴۰۳) استفاده شد. از ۱۱۲ حیوان ارجاعی، ۷۸ مورد (%۶۹.۶۴) در رادیوگراف قفسه سینه درگیری ریوی را نشان دادند. الگوی رایج، الگوی طبیعی با شیوع %۵۹.۷۲ در سگ‌ها و %۴۵ در گربه‌ها بود. نتایج آزمون کای‌اسکوئر نشان داد که بین فراوانی الگوهای ریوی در سگ‌ها و گربه‌ها تفاوت معنی‌داری وجود دارد (۰.۰۳۲=P) همچنین مقایسه نتایج تفسیر متخصص و هوش مصنوعی در هر دو گونه نشان‌دهنده تفاوت معنی‌دار آماری بود (سگ‌ها: ۰.۰۱۸=P، گربه‌ها: ۰.۰۴۱=P) مقایسه نتایج حاصل از تفسیر متخصص و تفسیر هوش مصنوعی، نقش هوش مصنوعی را به عنوان یک ابزار کمکی و نه جایگزین برجسته می‌کند.https://ijvcs.sku.ac.ir/article_116807_f0f4c615d799ee1f07c723dc6c62a3e2.pdf