مطالعه گذشته‌نگر شیوع الگوهای ریوی در حیوانات کوچک ارجاعی در شهرستان شهرکرد؛ گزارش مبتنی بر تفسیر متخصص و هوش مصنوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه نصیری دشتکی 1
موسی جاودانی 2
امین محمدی 3
محمدجواد کوهیان افضل 1
1 دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
2 دانشیار گروه جراحی و رادیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
3 دانش آموخته دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران
10.22034/ijvcs.2026.14934.1093
چکیده
رادیوگرافی قفسه سینه به عنوان یک روش غیرتهاجمی، اساس ارزیابی آسیب‌های ریوی و تشخیص بیماری‌های تنفسی در دامپزشکی است. تحلیل و تفسیر الگوهای ریوی، پایه و اساس تشخیص بیماری‌های قفسه سینه محسوب می‌شود و دامپزشکان را قادر می‌سازد تا انواع مختلف اختلالات تنفسی را از هم تفکیک کرده و مداخلات درمانی مناسب را اجرا نمایند. طبق طبقه‌بندی ترال و همکاران، الگوهای ریوی به برونشیال، آلوئولار، بینابینی، عروقی و مخلوط تقسیم می‌شوند. در این مطالعه از رادیوگراف‌های تهیه شده از قفسه سینه حیوانات کوچک ارجاع داده شده به یک مرکز درمانی مرجع حیوانات کوچک در شهرستان شهرکرد در بازه زمانی یکساله (فروردین تا پایان اسفندماه ۱۴۰۳) استفاده شد. از ۱۱۲ حیوان ارجاعی، ۷۸ مورد (%۶۹.۶۴) در رادیوگراف قفسه سینه درگیری ریوی را نشان دادند. الگوی رایج، الگوی طبیعی با شیوع %۵۹.۷۲ در سگ‌ها و %۴۵ در گربه‌ها بود. نتایج آزمون کای‌اسکوئر نشان داد که بین فراوانی الگوهای ریوی در سگ‌ها و گربه‌ها تفاوت معنی‌داری وجود دارد (۰.۰۳۲=P) هم‌چنین مقایسه نتایج تفسیر متخصص و هوش مصنوعی در هر دو گونه نشان‌دهنده تفاوت معنی‌دار آماری بود (سگ‌ها: ۰.۰۱۸=P، گربه‌ها: ۰.۰۴۱=P) مقایسه نتایج حاصل از تفسیر متخصص و تفسیر هوش مصنوعی، نقش هوش مصنوعی را به عنوان یک ابزار کمکی و نه جایگزین برجسته می‌کند.
کلیدواژه‌ها
الگوهای ریوی
سگ
گربه
هوش مصنوعی
موضوعات

عنوان مقاله English

A retrospective study of the prevalence of pulmonary patterns in small animals referred to Shahrekord City: a report based on expert interpretation and artificial intelligence

نویسندگان English

Fatemeh Nasiri Dashtaki 1
Moosa Javdani 2
Amin Mohamadi 3
Mohammad Javad Kouhian Afzal 1
1 DVM Student, Faculty of Veterinary Medicine, Shahrekord University, Shahrekord, Iran
2 Department of Surgery and Radiology, Faculty of Veterinary Medicine, Shahrekord University, Shahrekord, Iran
3 DVM, Faculty of Veterinary Medicine, Islamic Azad University of Shahrekord, Shahrekord, Iran
چکیده English

Chest radiography, as a non-invasive method, is the basis for the assessment of lung injuries and the diagnosis of respiratory diseases in veterinary medicine. Analysis and interpretation of pulmonary patterns are the basis for the diagnosis of chest diseases and enable veterinarians to differentiate different types of respiratory disorders and implement appropriate therapeutic interventions. According to the classification of Thrall et al., pulmonary patterns are divided into bronchial, alveolar, interstitial, vascular, and mixed. In this study, chest radiographs of small animals referred to a small animal clinic in Shahrekord city over one year (April to the end of March 2024) were used. Of the 112 referred animals, 78 cases (69.64%) showed pulmonary involvement on chest radiographs. The common pattern was the normal pattern, with a prevalence of 59.72% in dogs and 45% in cats. The Chi-square test results showed a significant difference in the frequency of pulmonary patterns between dogs and cats (P = 0.032). Also, the comparison of the results of expert interpretation and artificial intelligence in both species showed a statistically significant difference (dogs: P = 0.018, cats: P = 0.041). Comparing the results from radiologist interpretation and AI interpretation highlights the role of AI as an auxiliary tool, not a replacement.

کلیدواژه‌ها English

Pulmonary Patterns
Dog
Cat
Artificial Intelligence
1. Banzato T, Wodzinski M, Burti S, Vettore E, Muller H, Zotti A. An AI-based algorithm for the automatic evaluation of image quality in canine thoracic radiographs. Sci Rep. 2023;13(1):17024.
2. Bappah MN, Bada AA, Muhammad S, Lawal M, Lawan IS, Sule I, et al. Retrospective evaluation of the radiographic pulmonary patterns in small animals in Ahmadu Bello University Veterinary Teaching Hospital, Zaria from 2017–2024. Sahel J Vet Sci. 2025;22(2):1-6. doi:10.54058/y75e8h51.
3. Berry CR, Koblik PD, Ticer JW, Owens JM. Use of radiography in combination with computed tomography for the assessment of noncardiac thoracic disease in the dog and cat. Vet Radiol Ultrasound. 2005;46(2):114-121.
4. Bourgeois B, Sukut SL, Mayer MN. Diagnostic interpretation of a structured interstitial pattern on thoracic radiographs. Can Vet J. 2023;64(12):1159-1162.
5. Dennis R. Radiological assessment of lung disease in small animals. In Pract. 2008;30(5):262-271.
6. Ellingsberg L, Solano M, Hicks JM. Performance of an artificial intelligence convolution neural network software for the detection of confirmed heart failure in dogs and cats. Vet Radiol Ultrasound. 2026;67(2):e70144. doi:10.1111/vru.70144.
7. Lawal M, Salawu NA, Abodunrin A, et al. Comprehensive radiographic analysis of radiographs of the head, neck, thorax and forelimb presented for clinical diagnosis: a retrospective study. Niger Vet J. 2025;46:3.
8. Lo C, Lamb CR, Mantis P. Topographical distribution and radiographic pattern of lung lesions in canine eosinophilic bronchopneumopathy. J Small Anim Pract. 2021;62(5):391-398.
9. Myer CW. Radiography review: the interstitial pattern of pulmonary disease. Vet Radiol. 1980;21(6):261-267.
10. Myer W. Radiography review: the vascular and bronchial patterns of pulmonary disease. Vet Radiol. 1980;21(1):144-151.
11. Seiler GS, Thrall DE, editors. Thrall's Textbook of Veterinary Diagnostic Radiology. 8th ed. St. Louis: Elsevier; 2024.
12. Williams K, Maddox T, Urie B, Larson MM, Li RH. Radiographic abnormalities in cats with feline bronchial disease and intra- and interobserver variability in radiographic interpretation: 40 cases (1999–2006). J Am Vet Med Assoc. 2009;234(3):367-375.
علوم درمانگاهی دامپزشکی ایران
دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 34
بهار و تابستان 1405
شهریور 1405
صفحه 69-79